6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU UYARINCA ÇALIŞANLARIN EĞİTİLMESİ KONUSUNDA İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ NELERDİR?

MADDE 17 – (1) İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar. Bu eğitim özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlinde veya yeni teknoloji uygulanması hâlinde verilir. Eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.
(2) Çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir.
(3) Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.
(4) İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe başlamadan önce, söz konusu kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir. Ayrıca, herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir.
(5) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; yapılacak işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmaksızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar işe başlatılamaz.
(6) Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı çalışana gerekli eğitimin verilmesini sağlar.
(7) Bu madde kapsamında verilecek eğitimin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz. Eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılır. Eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinin üzerinde olması hâlinde, bu süreler fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirilir. 

EĞİTİM KONULARI NELERDİR?
EĞİTİM KONULARI

1. Genel konular

a) Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
b) Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
c) İş sağlığı ve güvenliği genel kuralları ve güvenlik kültürü,
ç) İşyeri temizliği ve düzeni,
d) Ergonomi,
e) Güvenlik ve sağlık işaretleri,
f) Kişisel koruyucu donanım kullanımı.

2. Sağlık konuları

a) Meslek hastalıklarının sebepleri,
b) Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması,
c) Biyolojik risk etmenleri,
ç) İlkyardım ve kurtarma.

3. Teknik konular


a) Kimyasal ve fiziksel risk etmenleri,
b) Elle kaldırma ve taşıma,
c) Parlama, patlama, yangın ve yangından korunma,
ç) İş ekipmanlarının güvenli kullanımı,
d) Ekranlı araçlarla çalışma,
e) Elektrik, tehlikeleri, riskleri ve önlemleri,
f) İş kazalarının sebepleri,
g)Kaza ve yaralanma sebepleri ile korunma prensipleri ve tekniklerinin uygulanması.
ğ) İş hijyeni 

TEHLİKE SINIFLARINA GÖRE EĞİTİMLER KAÇ YILDA BİR TEKRARLANIR?

(1) İşveren, çalışanlara işe başlamadan önce yukarıda belirtilen konuları içerecek şekilde işyerine özgü riskler de dikkate alınarak iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesini sağlar.
(2) Çalışma yeri veya iş değişikliği, iş ekipmanının değişmesi, yeni teknoloji uygulanması gibi durumlar nedeniyle ortaya çıkacak risklerle ilgili eğitimler ayrıca verilir. Söz konusu eğitimler işin niteliğine göre uygulamalı ve teorik olarak verilir.
(3) Birinci fıkraya göre verilen eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak aşağıda belirtilen düzenli aralıklarla tekrarlanır.
a) Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa.
b) Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iki yılda en az bir defa.
c) Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde üç yılda en az bir defa.
(4) İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe dönüşünde çalışmaya başlamadan önce, kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir.
(5) Ayrıca, herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir.

Özel politika gerektiren grupların ve özel görevi bulunan çalışanların eğitimi
(1) İşyerindegenç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren grupların eğitimine önem verilir.
(2) Destek elemanları ve çalışan temsilcileri, görevlendirilecekleri konularla ilgili özel olarak eğitilir.

EĞİTİM PROGRAMLARI NASIL HAZIRLANIR?

Eğitim programlarının hazırlanması


(1) İşveren, yıl içinde düzenlenecek eğitim faaliyetlerini gösteren yıllık eğitim programının hazırlanmasını sağlar ve onaylar.
(2) Eğitim programlarının hazırlanmasında çalışanların veya temsilcilerinin görüşleri alınır.
(3) Yeni işe alımlarda veya değişen şartlara göre yeni risklerin ortaya çıkması durumunda eğitim programlarına ilave yapılır.
(4) Değişen mevzuat ve çalışma şartlarına bağlı olarak yeni tehlike veya risklerin ortaya çıkması halinde yıllık eğitim programına bağlı kalmaksızın çalışanların uygun eğitim almaları sağlanır.
(5)Yıllık eğitim programında, verilecek eğitimlerin hedefi, konusu, süresi, amacı, hangi tarihlerde düzenleneceği ve kimlerin eğitime katılacağı hususlarına yer verilir.
(6) İş sağlığı ve güvenliği kurulu bulunan işyerlerinde, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin planlanması, programların hazırlanması ve uygulanmasının izlenmesi kurul tarafından yürütülür.

VERİLECEK OLAN EĞİTİMİN TEMEL PRENSİPLERİ NE OLMALIDIR?

MADDE 12 –(1) Eğitimin verimli olması için, eğitime katılacakların ihtiyacı olan konuların seçilmesine özen gösterilir. Eğitim, çalışanların kolayca anlayabileceği şekilde teorik ve uygulamalı olarak düzenlenir.
(2) Eğitimler çalışanlara bireysel ya da gruplar halinde uygulanabilir.
(3) İş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışanların sahip olması gereken bilgi, beceri, davranış ve tutumlarının ayrı ayrı ve ölçülebilir bir biçimde ortaya konması esastır.
(4) Bireysel seviye tespiti yapılarak çalışanlarıneğitim öncesi seviyesi ve yukarıda  yer alan konular dışında almaları gereken eğitimler belirlenir.
(5) İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri; çalışanlarda davranış değişikliği sağlamalı ve eğitimlerde aktarılan bilgilerin önemi çalışanlarca kavranmalıdır.
(6) Verilen eğitimin sonunda bir ölçme ve değerlendirme yapılır. Değerlendirme sonuçlarına göre eğitimin etkin olup olmadığı belirlenerek ihtiyaç duyulması halinde, eğitim programında veya eğiticilerde değişiklik yapılır veya eğitim tekrarlanır.
(7) Çalışanlara işe başlamadan önce verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri hariç olmak üzere, yukarıda  birinci bölümde belirtilen genel konular işverence gerekli ve yeterli sistemin kurulması halinde uzaktan eğitim şeklinde verilebilir.

TEHLİKE SINIFLARINA GÖRE EĞİTİMLERDE GEÇEN SÜRE NE KADARDIR?

Eğitim süreleri

(1) Çalışanlara verilecek eğitimler;
a) Az tehlikeli işyerleri için en az sekiz saat,
b) Tehlikeli işyerleri için en az on iki saat,
c) Çok tehlikeli işyerleri için en az on altı saat
olarak düzenlenir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen eğitim sürelerinin yukarıda  yer alan konulara göre dağıtımında işyerinde yürütülen faaliyetler esas alınır.
(3) Eğitim sürelerinin bütün olarak değerlendirilmesi esas olmakla birlikte dört saat ve katları şeklinde işyerindeki vardiya ve benzeri iş programları da dikkate alınarak farklı zaman dilimlerinde de değerlendirilebilir.

MESLEKİ EĞİTİM NEDİR?
Örgün veya yaygın eğitim yoluyla bireyleri mesleğe hazırlamak, meslek sahibi olanların mesleklerinde gelişmelerini ve yeni mesleklere uyumlarını sağlamak amacıyla gerekli bilgi, beceri, tavır ve değer duygularını geliştiren ve bireylerin fiziki, sosyal, kültürel ve ekonomik yeteneklerinin gelişim sürecinin bir plan içerisinde yürütülmesini sağlayan eğitimdir.


(1)Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.
(2) Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli işler ile mesleki eğitim belgelendirilmesine ilişkin usul ve esaslar tarafların görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.